شنبه، تیر ۱۳، ۱۳۸۸

انتخابات دهم و بروز هويت‌ها


١
از ميان هزاران تصوير مختلف و متفاوتی که روزانه در مغز ضبط می‌گردند، فقط معدودی از آن‌ها برای هميشه در بايگانی حافظۀ انسان‌ها باقی می‌مانند. سيستم بايگانی مغز به‌گونه‌ای‌ست که با شنيدن برخی از نام‌ها يا ديدن بعضی از نشانه‌ها، فوراً آخرين و زنده‌ترين تصاويری که در حافظه موجودند، در برابر چشم‌های ما پديدار می‌گردند. مثلاً در گذشته هر بار که نامی از افريقای جنوبی می‌شنيدم، تصوير شهری را به‌خاطر می‌آوردم که در وسط آن ديوار بلند و ضخيمی کشيده بودند. در يک‌سوی ديوار رنگين پوستان، و در سوی ديگر سفيدپوستان زندگی می‌کردند. اما امروز آن تصوير راهنما و اوليه‌ی شناخت از اساس تغيير کرد و با شنيدن نام کشور افريقای جنوبی، تصوير مهربان و دوست‌داشتنی «ماندلا» را پيشاپيش می‌بينم و به ياد می‌آورم!
تصاوير حوادث انتخابات در چند هفته اخير، آخرين تصاوير شناسايی از مردم و حکومت ايران هستند که در حافظه جهانيان ضبط گرديد. اين تصويرها که از طرف مردم ايران به جهانيان مخابره شد، بار ديگر يک پرسش کليدی و مهمی را در اذهان عمومی جهان زنده نمود: چرا انقلاب‌های عاميانه سخت جان و نظم ناپذيرند؟ آيا حفظ اصالت هر دولت يا حکومتی که از درون بی‌نظمی‌ها و آشوب‌ها سربرآوردند، به‌معنای بازگشت به گذشته و دست زدن به اعمالی است که در دورۀ انقلاب انجام می‌دادند؟
مسائل و مقولاتی مانند ديکتاتوری، کودتا، سرکوب اعتراض‌ها و غيره، نه مختص حکومت ايران است و نه موضوعی است تازه. اما تصاوير موجود از همه‌ی دولت‌های ديکتاتور در جهان نشان می‌دهند که به‌رغم کشتارها و جنايت‌ها، آن دولت‌ها دست‌کم، تابع يک‌سری چارچوب‌ها و نظم‌های رفتاری در زندگی سياسی و در برخورد با مردم خود بودند. برعکس، حکومت اسلامی ايران در سی سال گذشته نشان داد که سرشتی نظم‌ناپذير دارد. واقعاً کدام انگيزه و توجيه‌ای سبب شدند تا نيروهای انتظامی که بايد حافظ امنيت عمومی باشند، به شيوه‌ای کاملاً آنارشيستی به اموال عمومی و خصوصی مردم يورش بُردند و موجب ويرانی و خسارت‌های جبران‌ناپذيری گرديدند؟ آيا سی سال زمان اندکی است برای به خود آمدن و سيمای خويش را در موقعيتی تازه در آئينه‌ی شهری ديدن و مانند ديگر شهروندان، رفتاری متمدنانه و متناسب با جايگاه و موقعيتی که دارند، از خود بروز دادن؟

٢
انقلاب عاميانه ممکن است به صورت شکل‌ها، شيوه‌ها و نام‌های مختلفی در جهان ظاهر گردند. اما وجه مشخصه‌ی همه‌ی آن‌ها در دو چيز است: رهبران منبری، و حاميان روستايی!
اميدوارم که اين تعريف علتی برای سوء برداشت‌ها و تفسيرها نگردند. منظور از رهبران منبری بدين معنا نيست که آخوندها يا کشيش‌ها در رأس آن انقلاب‌ها قرار می‌گيرند. من هنوز آخوندی را در دنيا نمی‌شناسم که به اندازه فيدل کاسترو رهبر انقلاب کوبا به منبر رفته باشد. همين‌طور هدف از اين اشاره بمعنای بی‌حرمتی به اقشار زحمت‌کش روستايی نيست. دقيق‌تر اگر بگويم غرض بر سر خوب يا بد بودن آدم‌ها و نام‌ها نيست هر چند، رفتارهای خوب و بد انسا‌ن‌ها را به تناسب جايگاه اجتماعی‌ای که دارند، يا در موقعيتی که قرار می‌گيرند تعريف می‌کنند. بل سخن بر سر فرهنگی است که بعد از امتزاج آن دو نيرو، به‌عنوان فرهنگی مسلط و رايح در جامعه قابل شناسايی‌اند. يعنی همان فرهنگ مداحی و سترونی که دشمن آينده و آينده‌نگری‌ست! کار مداحان نيز پيشاپيش روشن است: فضاسازی عاشورايی و بازگشت به گذشته‌ی مبهم و غيرقابل لمس. تحت تأثير همين فرهنگِ ستيزه‌گرانه است که رهبران انقلاب‌های عاميانه، هموارۀ می‌کوشند تا درخت انقلاب را با خون آبياری کنند.

٣
مهم‌ترين خطر و تأثير انقلاب عاميانه بر زندگی، تُهی و بی‌معنا ساختن مفاهيم اجتماعی و ديگر واقعيت‌های درونی و الزامی و اصيل جامعه شهری و شهروندی است. انقلاب عاميانه فقط فضای شهرها را متشنج و آشفته نمی‌کنند، بل‌که خود عامل و علتی برای تداوم هرج و مرج است و از اين منظر، ثبات فکری شهروندان را نيز برهم زده و در به‌ترين حالت آنان را نسبت به زندگی و آينده بی‌تفاوت می‌سازند.
ميان جامعه شهری و شهروند، هميشه و در همه حال رابطه‌ای ديالکتيکی، دو سويه و متقابل وجود دارند. از يک‌سو جامعه شهری تنها و همواره در فضای مناسب و معتدل است که می‌تواند در بطن خود شهروندان مستعدی را برای حفظ و باروری فرهنگ شهری پرورش دهد؛ و اما از آن‌سوی، شهروند مترقی و آينده‌نگر، به‌نوبه خود سيما و فرهنگ شهری را دگرگونه می‌سازد و ارتقاء می‌دهد. تأثير متقابل و منطقی آن‌ها بر هم‌ديگر، موجب شرايطی خواهند شد که نه تنها تعادل و امنيت روانی جامعه و انسان شهر نشين تأمين و برقرار می‌گردند، بل‌که از جهاتی نيز، ضربه‌پذيری جامعه شهری در برابر بلواها و تهاجمات پيش‌بينی نشده کم‌تر می‌شود. مثلا وقتی مهاجران يا حاشينه نشيانان وارد شهرها می‌شوند، بجای تأثيرگذاری‌های منفی و مخرب بر جان و روان شهری، خود را در شرايطی می‌بينند که خواسته و ناخواسته مجذوب فرهنگ شهری می‌گردند.

٤
اساساً انقلاب‌ها، هم زاده و هم برای مدتی تقويت‌کننده فضای هرج و مرج‌طلبانه‌اند. اما وقتی سخن برسر انقلاب عاميانه است، ما با پديده‌ای مواجه‌ايم که خود علتی است برای تداوم چنين هرج و مرجی. اگر تسخير و جابه‌جايی نيروها در قدرت را به‌معنای پايان انقلاب و دورۀ اعتلای انقلابی بدانيم، وجه مشخصه انقلاب‌های عاميانه اين است که اهرم‌های اصلی قدرت را، عناصر کم‌مايه در دست می‌گيرند. قدرت‌مندان نو رسيده از همان ابتداء با دو مشکل عمده روبه‌رو هستند: از يک‌سو می‌دانند که نمی‌شود آن امواج بی‌شکل و توده‌ای را برای هميشه در خيابان‌ها نگه داشت؛ و اما از سوی ديگر می‌دانند که سرنوشت و بقاء سياسی‌شان وابسته به حضور همان نيروهای توده‌ای در خيابان‌هاست. روی همين اصل تلاش می‌کنند تا آن امواج بی‌شکل و توده‌ای را، با همان روحيات و خصوصيات، در درون انواع ساختارهای احساسی، بی‌قاعده و نظم ناپذير سازمان‌دهی و هدايت کنند.
اگرچه واقعيت‌های روزمره نشان می‌دهند که زندگی فراتر از تمايل رهبران و بندگان انقلاب‌های عاميانه، تابع يک‌سری قانون‌ها و قاعده‌ها است، ولی از آن‌سوی نيز خصوصيات انقلاب‌های عاميانه نشان می‌دهند که در برابر چنين پديده‌ای، مقاوم و خود ترميم هستند و متناسب با نيازهای روز، رهبران، انواع گروه‌های حرب‌الله، جُندالله، انصارالله، ثارالله، لباس مشکی‌ها، جليقه خاکستری‌ها و يا لباس شخصی‌ها را راه‌اندازی می‌کنند. مهم‌ترين حُسن سازمان‌دهی احساسی اين است که آن امواج بی‌شکل توده‌ای در درون چنين ساختاری که همه بايد ذوب ولايت فقيه بشوند، به ندرت می‌توانند شکل و هويتی مشخص و استاندارد به خود بگيرند. اضافه کنم که بی‌هويتی مختص امت هميشه در صحنه و مبارزان شهادت‌طلب نيست بل‌که، رهبران و سازمان‌دهندگان را نيز شامل می‌گردد. رهبران هم برخوردار از يک روان متعادل نيستند. به‌عنوان مثال، آقای خامنه‌ای شايد يکی از بی‌هويت‌ترين رهبرانی باشد که در عرصه داخلی، فاقد اعتبار سياسی و مذهبی است. نه مردم او را تحويل می‌گيرند و نه جامعه روحانيت برايش اعتباری قائل است. آن‌چه را که در ظاهر می‌بينم برگرفته از تاکتيک فقهی‌ای است به نام «تقيه». در نتيجه وقتی رهبری با چالشی عمومی و هويت‌داری که برای احقاق حقوق فردی و حقوق شهروندی خود وارد ميدان شده‌اند روبه‌رو می‌گردد؛ ناچارست هويتی مشخص به‌خود بگيرد. همين‌جاست که فضای نوستالوژيکی دوران انقلاب دو باره زنده می‌گردند که چگونه امثال رهبری توانستند از طريق ايجاد بحران، تخريب، آتش‌زدن‌ها و سوزندان‌ها، راه ورود خود را در رسيدن به قدرت هموار کنند. اگرچه رهبری نظام اسلامی در عمل نشان داد که غير از اين هويتی برای خود قائل نيست اما از آن‌سو، تجربه زندگی هم نشان می‌دهند شخصيت‌هايی که خواهان ظهور دو باره در تاريخ باشند، بدون استثناء، به شکل مضحک و خنده‌داری پديدار می‌گردند.


__________________________________

یکشنبه، تیر ۰۷، ۱۳۸۸

ارباب حلقه‌ها؟!


اين روزها که شش‌دانگ توجه رأی‌دهندگان معطوف است به نوع و چگونگی موضع‌گيری‌های آقايان
کروبی و موسوی، به احتمال زياد قشر وسيعی از آن‌ها، سعادت خواندن «يادداشت روز» روزنامه کيهان را نخواهند يافت. از آن‌جايی که يادداشت زير به چند دليل حقوقی حائز اهميت بسياری است و به‌سهم خود نقش مستقيم ولی فقيه را در آشوب‌ها و تحميل زيان‌های جانی و مالی به مردم رو می‌کند؛ باز انتشار آن را در وبلاگ امری ضروری می‌بينم. البته خوانندگان يادداشت در ادامه متوجه خواهند شد که هنوز مرحله اوّل سناريو را پشتِ سر گذاشته‌ايم و اين داستان هم‌چنان و به شيوه‌های مختلف از جمله با غيرقانونی کردن «مجمع روحانيان مبارز» و «جبهه مشارکت» تداوم دارد.

ارباب حلقه‌ها
1-روز چهارشنبه 20خردادماه 88 يعني 2روز قبل از انتخابات، طي گزارشي كه به دليل اهميت ويژه آن به تيتر اول روزنامه كيهان تبديل شد، از آخرين پرده سناريوي دشمن كه «آشوب بعد از شكست» در انتخابات بود خبر داديم و با اشاره به شواهد و اسناد غيرقابل انكار تاكيد كرديم كه «اين هشدار جدي است» و ماموريت بعدي ميرحسين موسوي- انشاءالله ناخواسته و ناخودآگاه- دست زدن به آشوب هاي خياباني بعد از شكست در انتخابات است و در همان گزارش آورديم كه علاوه بر حاميان بيروني مهندس موسوي، حلقه اصلي برنامه ريزان او نيز در قطعي بودن شكست وي كمترين ترديدي ندارند و به همين علت، منتظر اعلام نتيجه نمانده و از مدتها قبل براي ايجاد آشوب برنامه گسترده اي تدارك ديده اند و...
2- از صبح روز چهارشنبه- 20خرداد- و بلافاصله بعد از انتشار روزنامه حجم انبوهي از تماس هاي تلفني و پيغام و پسغام ها شروع شد. بسياري از تماس گيرندگان كه شمار قابل توجهي از مسئولان نظام نيز جزو آنها بودند با تعجب مي پرسيدند؛ از كجا مي دانيد اين گروه قصد آشوب دارند؟! برخي هم گله مي كردند كه گزارش كيهان اذهان عمومي را دچار تشويش كرده است و توصيه مي كردند؛ همين فردا در روزنامه توضيح بدهيد اشتباه كرده ايد و آنچه نوشته ايد فقط يك حدس و گمان است! و...
اما، پاسخ ما اين بود كه آنچه نوشته ايم نه فقط حدس و گمان نيست، بلكه افشاي مستند يك توطئه از پيش طراحي شده است و با اطمينان مي گفتيم فرداي روز انتخابات، صحت گزارش كيهان را به وضوح مشاهده خواهيد كرد و كف و سوت رسانه ها و مقامات آمريكايي و اسرائيلي را در حمايت از آشوبگران مي بينيد و مي شنويد. يكي از مسئولان كه از گزارش كيهان ناراضي بود و آن را اغراق آميز تلقي مي كرد در تماس تلفني با نگارنده گفت؛ موسوي و خاتمي و كروبي و... هيچكدام را نمي توان اهل آشوب و بلوا دانست و پاسخ نگارنده اين بود كه كروبي در اين ميان بازيگر فريب خورده است، او را براي تضعيف روحانيت در افكار عمومي انتخاب كرده اند و مواضع و فعاليت انتخاباتي ايشان از سوي ستاد موسوي ديكته مي شود اگرچه برخلاف ساير بازيگران اين بازي، سرانجام به اسلام و انقلاب خيانت نخواهد كرد. خاتمي سابقه آشوب هاي تيرماه 78 را در پرونده خود دارد، آشوب و بلوايي كه امروزه بسياري از عوامل ميداني و رسانه اي آن به آمريكا پناهنده شده اند و اما موسوي طي 20سال گذشته ديكته اي ننوشته است تا مردم بدانند چه اندازه غلط دارد ولي مواضع كنوني او ترديدي باقي نمي گذارد كه به سيم آخر زده است، اينان و شماري از افراد بدسابقه، ضدانقلاب و مفسد اقتصادي كه گرد آنها جمع شده اند حلقه هاي تعريف شده در زنجيره آشوبي هستند كه كيهان پيشاپيش از آن خبر داده است و «ارباب حلقه ها» بيرون از مرزها و در آن سوي اقيانوس اطلس نشسته است!
3- بسياري از آنان كه روز چهارشنبه 20خرداد، كيهان را ملامت مي كردند، چرا درباره آشوب هاي بعد از شكست ميرحسين موسوي در انتخابات، گزارش داده است و با گلايه مي پرسيدند «از كجا معلوم كه آشوبي در راه باشد»؟! از روز شنبه 23خرداد در تماس هاي تلفني و حضوري خويش با تعجب مي پرسيدند «كيهان از كجا مي دانست كه دار و دسته موسوي قصد آشوب دارند»؟ و پاسخ ما اين است كه نه شق القمر كرده ايم! و نه پيشگويي از نوع غيبگويي! كيهان فقط نگاهي گذرا به فرايند ماجرا داشته است. همه كساني كه ماجراي اخير را از چند ماه قبل تاكنون با دقت دنبال كرده باشند و همسويي غيرقابل انكار مدعيان اصلاحات با مقامات و محافل آمريكايي و اسرائيلي را زيرنظر گرفته باشند، بدون كمترين ترديدي به اين نتيجه قطعي مي رسند كه شيپور بدصداي فتنه اخير از آن سوي مرزها دميده مي شود و فقط بلندگوي آن در ستاد موسوي نصب شده است. دراين باره تاكنون اسناد غيرقابل انكار فراواني ارائه كرده ايم و در مقابل به جاي انكار و استدلال فقط فحش و ناسزا شنيده ايم كه بگذريم...
4- و اما، برنامه ريزان «كودتاي مخملي» بعد از شكست همه جانبه و مرحله به مرحله اين توطئه آمريكايي كه بسيار ناشيانه طراحي شده بود، امروزه ترفند جديد ديگري در آستين دارند و آن درخواست از موسوي براي انصراف از پي گيري ماجراست! توضيح آن كه براساس اخبار و گزارش هاي موثق، قرار است برخي از افراد سرشناس!! با ارسال نامه اي خطاب به مهندس موسوي از وي بخواهند كه براي پايان دادن به آشوب ها و پيشگيري از سوءاستفاده دشمنان بيروني، از درخواست خود براي «ابطال انتخابات»! صرفنظر كند! و مهندس موسوي نيز طي بيانيه اي بر مردم و نظام اسلامي منت گذاشته! و ضمن تاكيد دوباره بر دروغ بزرگ «تقلب در انتخابات»! و كوبيدن بي حاصل بعدي بر طبل غيرقانوني و ديكتاتور مآبانه «ابطال انتخابات»! با اين درخواست موافقت كند!!
اين ترفند كه به گواهي شواهد و قرائن موجود، ريشه بيروني دارد، با دو هدف زير در حال پي گيري است.
اول؛ زمينه سازي براي دور كردن موسوي و اطرافيانش از محاكمه و مجازات احتمالي به جرم قتل مردم بي گناه، برپايي آشوب و بلوا و مخصوصاً همكاري با سرويس هاي بيگانه براي تضعيف نظام جمهوري اسلامي ايران كه با هدف كاستن از اثرگذاري آن در معادلات منطقه صورت پذيرفته بود.بديهي است كه بررسي اين ماجرا يك ضرورت كاملا منطقي و قانوني است چرا كه جرايم ياد شده اتفاق افتاده و تعيين تكليف مجرمان چه آنان كه مستقيما در جرم و جنايت دست داشته اند و چه آنها كه در خانه هاي امن تيمي نشسته و زمينه جرايم مورد اشاره را فراهم آورده اند، بر عهده قانون است و نتيجه هرچه باشد به يقين مورد قبول و احترام همگان خواهد بود. بنابراين هيچكس نبايد و حق ندارد از اين پي گيري ناخرسند باشد.
دوم؛ تبديل توطئه شكست خورده اخير به «آتش زيرخاكستر» و «دمل چركين نيشتر نخورده»! براي آتش افروزي و فتنه انگيزي در آينده و شرايط حساس بعدي، با اين توضيح كه دشمنان بيروني با بهره گيري از ترفند ياد شده، مي كوشند ميرحسين موسوي، خاتمي و... را چهره هايي مطلوب و طرفدار آرامش معرفي كنند كه از حق مسلم خود به نفع نظام و مردم چشم پوشي كرده اند! و از اين طريق جماعت مورد اشاره را -غير از آنهايي كه خالصانه و به خاطر سليقه سياسي خاص خود به موسوي رأي داده بودند و هميشه قابل احترام خواهند بود- در قالب يك جريان اپوزيسيون صاحب حق! براي آشوب ها و فتنه هاي بعدي ذخيره كنند!
5- ترفند ياد شده هم اكنون در حال پي گيري است و دست اندركاران و طراحان اين ترفند تاكنون با برخي از شخصيت هاي ديني و سياسي تماس گرفته و به آنها پيشنهاد امضاي نامه و درخواست از موسوي براي انصراف! را ارائه كرده اند كه خوشبختانه حيله آنان با درايت و هوشياري شخصيت هاي ديني و سياسي مورد اشاره ناكام مانده است، هرچند كه طراحان ترفند مزبور كماكان به مراجعه و تلاش خود ادامه مي دهند.
6-و بالاخره بديهي است شخصيت هاي ديني و سياسي كشورمان هوشيارتر از آنند كه به فريب اين ترفند فريفته شوند و به يقين مي دانند امضاي نامه مورد اشاره چه بخواهند و چه نخواهند، خيانت آشكار به اسلام و انقلاب، ناديده گرفتن خون هاي به ناحق ريخته در آشوب هاي اخير و همراهي با دشمنان تابلودار اسلام و فرصت دادن به غائله آفرينان براي آشوب هاي بعدي تلقي خواهد شد و اين، گناهي نابخشودني است و دور از ساحت پاك بزرگان با تقواي اين مرز و بوم.
چاره كار اما، مراجعه به قانون است، يعني دقيقاً همان راهي كه هميشه پسنديده و معقول بوده و هست و مدعيان تقلب در انتخابات آشكارا از آن طفره مي روند.
حسين شريعتمداري
منبع: کيهان

__________________________________